Enerji yöneticisi kimlere zorunlu?
Son kontrol:
Kısa cevap
Endüstriyel işletmede yıllık tüketim 1.000 TEP ve üzerindeyse enerji yöneticisi görevlendirilir. Ticari ve hizmet binalarında eşik toplam inşaat alanı en az 20.000 m² veya yıllık 500 TEP’tir. Kamu binalarında uygulama eşiği yönetmelik madde 9’dur: toplam inşaat alanı en az 10.000 m² veya yıllık 250 TEP. Kanun madde 7’deki 20.000 m² veya 500 TEP cümlesi ticari, hizmet ve kamu binaları için birlikte durur.
Bu rehber, Türkiye’de enerji yöneticisi görevlendirmenin ve enerji yönetim birimi kurmanın eşiklerini anlatır. Rakamlar 5627 sayılı Kanun madde 7 ve Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik madde 9 ve madde 25’ten alınmıştır.
Eşikler
Enerji yöneticisi, yönetmelikte tanımlanan enerji yönetimi faaliyetlerini yürütmek üzere görevlendirilen kişidir. Tüketim TEP (ton eşdeğer petrol) ile ifade edilir.
| Kim | Eşik | Dayanak |
|---|---|---|
| Endüstriyel işletme | Yıllık toplam enerji tüketimi 1.000 TEP ve üzeri | Yönetmelik madde 9/1; kanun madde 7 |
| Ticari bina ve hizmet binası | Toplam inşaat alanı en az 20.000 m² veya yıllık 500 TEP | Yönetmelik madde 9/2; kanun madde 7 |
| Kamu kesimi binası | Toplam inşaat alanı en az 10.000 m² veya yıllık 250 TEP | Yönetmelik madde 9/2 |
| Elektrik üretim tesisi | Kurulu güç 100 MW ve üzeri | Yönetmelik madde 25 |
Kanun madde 7, ticari, hizmet ve kamu binalarını birlikte 20.000 m² veya 500 TEP diye yazar. Kamu binalarında sitede uygulanan eşik yönetmelik madde 9’dur. Bakanlık, ENVER portalı ve 16 Ağustos 2019 tarihli 2019/18 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi de kamu için 10.000 m² veya 250 TEP’i kullanır.
Alan ve tüketim
Alan ölçüsü toplam inşaat alanıdır. Avlu, ışıklık, hava bacası, saçak ve ısıtılmayan ya da soğutulmayan alanlar bu toplama girmez; bodrum, asma kat, çatı arası ve ortak alanlar girer (yönetmelik madde 4). Yerleşkede birden fazla bağımsız bina varsa inşaat alanları toplanır.
Tüketimde son üç yılın ortalaması esas alınır (madde 9/6). Yeni kurulan bina ve endüstriyel işletmede ilk yılın toplam tüketimi yükümlülük sınırının iki katını aşarsa üç yıllık ortalama aranmaz. Kapsama girilip girilmediğinin takibi yönetimin sorumluluğundadır.
Enerji yönetim birimi
Kamu kesimi dışında, yıllık toplam enerji tüketimi 50.000 TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmelerde enerji yönetim birimi kurulur (madde 9/4).
Yıllık tüketimi 1.000 TEP’in altında kalan endüstriyel işletmelere yönelik çalışmalar ve bölgedeki enerji faaliyetleri için, faal durumda en az 50 işletmesi bulunan organize sanayi bölgelerinde de enerji yönetim birimi kurulur (madde 9/3).
Görevlendirme ve Mart bildirimi
Endüstriyel işletmede enerji yöneticisi, o işletmenin çalışanları arasından ve sertifika sahibi bir kişidir. Ticari, hizmet ve kamu binalarında da önce çalışanlar arasından görevlendirme aranır. Bu mümkün değilse enerji yöneticisi veya yetkili şirketle sözleşme yapılabilir (madde 9/2).
Yükümlüler, formatı Bakanlıkça belirlenen enerji tüketim bilgilerini her yıl Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa iletir (madde 9/A). Ticari binalar, kamu ve hizmet binaları, endüstriyel işletmeler, elektrik üretim tesisleri ve organize sanayi bölgeleri bu bildirimi madde 32 kapsamında yapar.
ISO 50001’in ne tanımladığı ayrı rehberde anlatılır; bu sayfa görevlendirme eşiklerini anlatır.
Bu içerik hukuki danışmanlık değildir.
Sık sorulan sorular
Kamu binasında hangi eşik uygulanır?
Uygulama eşiği yönetmelik madde 9’dur. Toplam inşaat alanı en az 10.000 m² veya yıllık enerji tüketimi 250 TEP ve üzeri olan kamu kesimi binalarında enerji yöneticisi görevlendirilir. Kanun madde 7, ticari, hizmet ve kamu binalarını birlikte 20.000 m² veya 500 TEP diye anar; bu cümle yanında durur.
Alan nasıl ölçülür?
Ölçü toplam inşaat alanıdır. Yerleşkede birden fazla bağımsız bina varsa her birinin inşaat alanı toplanır.
Tüketim hangi yıla bakılarak hesaplanır?
Yönetmelik madde 9/6, son üç yılın yıllık toplam enerji tüketimlerinin ortalamasını esas alır. Yeni kurulan bina ve endüstriyel işletmede ilk yılın tüketimi yükümlülük sınırının iki katını aşarsa üç yıllık ortalama aranmaz.
100 MW eşiği nerede?
Kurulu gücü 100 MW ve üzeri elektrik üretim tesislerinde enerji yöneticisi görevlendirmesi yönetmelik madde 25’tedir. Bu eşik kanun madde 7’de yoktur.
Bildirim ne zaman yapılır?
Enerji yöneticisi görevlendirme veya enerji yönetim birimi kurma yükümlülüğü bulunanlar, enerji tüketim bilgilerini her yıl Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa iletir (yönetmelik madde 9/A ve madde 32).
Kaynaklar
Bu işi GenieBlocks'ta nasıl yaparsınız
GenieBlocks’ta ölçüm noktaları ve raporlar tüketimin izlenmesine yarar. Yükümlülüğün doğup doğmadığı ve Mart bildirimini yapmak yönetimin sorumluluğundadır.
Platformdaki karşılığı
- Ölçüm NoktalarıSayaç ve ölçüm noktası kataloğu.
- RaporlarHazır enerji raporları.